Hạnh phúc không thể có khi
con người bị ràng buộc vào những điều vọng tưởng mà ngược lại, đó là khi con
người được giải thoát ra khỏi tất cả những sóng ghềnh, những vướng víu để có một
nội tâm an lạc, không còn ngụp lặn trong bóng đêm vô minh
Người đời, từ khi
sinh ra đến khi lớn lên, luôn có một mong cầu, đó là “sống và tận hưởng”,
quan niệm đó hình thành và tồn tại cho đến khi con người mất đi, bởi lạc thú
và những vật chất xa hoa là thứ khiến cho người ta hướng đến, chinh phục và
khao khát có được, bởi khi có được những điều đó, người ta mới thấy cuộc đời
là đáng sống. |
Từ đó, quan niệm sống của
con người cũng hình thành theo nhiều góc nhìn, suy nghĩ và đưa đến cách thực hiện
khác nhau, nhưng chung quy vẫn là để được sống và hưởng thụ.
Xung quanh chúng ta ngày
nay, không hiếm để chúng ta thấy nhiều người có thói quen đi mua sắm, du lịch với
số tiền rất lớn như một lối sống đầy xa hoa kiêu hãnh.
Là lẽ thường tình, khi con
người tạo ra của cải vật chất bằng sức lao động chân chính thì việc hưởng thụ,
tiêu xài của họ là hoàn toàn chính đáng, bởi đó cũng là cách để thúc đẩy kinh tế,
kích thích hàng hóa, dịch vụ phát triển.
Trong một xã hội, luôn luôn tồn tại nhiều nhóm người với nhiều lĩnh vực, tư tưởng, quan điểm sống khác nhau, mỗi người tạo ra những giá trị nào thì sẽ nhận lại những kết quả tương ứng như thế đó là đời sống cộng sinh và cộng nghiệp.
Khi nhìn vào đời sống của giới thượng lưu giàu có, nhiều người phải ao ước có được cuộc sống như vậy! Có người tôn thờ cái đẹp, họ cho rằng ngoại hình phải đẹp thì cuộc sống mới có ý nghĩa, vậy là nhiều người lao theo cơn sốt làm đẹp bằng đủ các kiểu cách.
Cũng có người nghĩ rằng sống
mà không giàu có, không có tình yêu, không tình ái thì cuộc sống trở thành vô
nghĩa, thế là con người luôn phải đi tìm cho mình một người khác giới để nuôi
dưỡng cho những khát vọng, tình yêu vốn là một thứ gây nghiện mà khi rơi vào
đó, con người sẽ khó tìm được lối ra, nó không dừng lại ở bất kỳ lứa tuổi
nào, hoàn cảnh nào mà nó có thể xảy ra ở mọi tình huống.
Một tình yêu đẹp để cùng
nhau sống hạnh
phúc, tiến bộ, phát triển và mang lại giá trị tốt đẹp cho cuộc sống là điều
đáng trân trọng và ngưỡng mộ, nhưng người ta thường nhầm lẫn giữa tình yêu ngay
thật với một thứ tình bất chính, nó đến như tia sét, ào ạt như cơn lốc có thể
cuốn tan mọi thứ xung quanh, những người khác giới lao vào nhau ngùn ngụt như một
ngọn lửa, họ sẵn sàng thiêu rụi mọi đạo đức, danh dự, làm mụ mị thần kinh.
Họ nương tựa nhau trong những
cuộc vui không trong sáng, một thứ tình mất định hướng và lệch lạc, nhưng tiếc
rằng con người thường cho rằng nếu sống mà không có tình yêu thì cuộc sống thật
vô vị, thật chẳng còn ý nghĩa, thế là họ thả trôi cảm xúc, mặc cho những mối
tình ngoài luồng, đen tối nảy sinh với vô số hệ lụy cho bản thân, gia đình và
xã hội, cũng chỉ vì cái quan điểm lệch lạc, tham dục và xem nó là một phần
không thể thiếu của cuộc sống.
Có người thì đặt mục tiêu
địa vị danh vọng lên trên hết, họ xem danh vọng, địa vị là thước đo đánh giá một
con người, là uy tín trong những cuộc hẹn hò họp mặt, là danh dự cho tổ tiên
dòng họ, thế là bằng mọi cách, ngay cả khi không có đủ tài năng, đạo đức, người
ta vẫn khao khát có được vị thế quyền hành để phô trương trong xã hội. Người ta
có thể thao thao bất tuyệt về bản thân với những thành tích nổi bật, về những mối
quan hệ rộng lớn với nhiều người quyền cao chức trọng và lấy đó làm hãnh diện.
Khi có được điều đó, họ tự hào và cho rằng đó mới là chạm đến vinh quang cuộc sống.
Từ những thứ nặng nề bủa
vây lên một tấm thân tứ đại nhỏ bé của con người, nó đã tạo thành một mảnh lưới,
một sa bàn nhằng nhịt buộc kín người ta trong đó.
Và cũng có những người bước
ra khỏi mảnh lưới đó, chọn cho mình một cuộc sống thong dong tự tại, không vướng
bận ràng buộc, họ cho rằng cuộc sống đúng nghĩa là khi được là chính mình, họ
có thể thôi việc ở tuổi 30 để đi du lịch trải nghiệm nhiều nơi trên thế giới,
khám phá con người, cuộc sống, có thể cho đi những khối tài sản khổng lồ, họ
tham gia những hoạt động phi lợi nhuận để giúp cho những đối tượng kém may mắn
và mở ra một lý tưởng theo cách nghĩ của họ.
Có người chọn cuộc sống
chân ái bằng đam mê nghề nghiệp, sống chết cùng với nó, họ không thuộc nhóm người
thích hào quang, thích danh tiếng mà họ chỉ lao động âm thầm, họ xem công việc
là niềm đam mê và cũng là cuộc sống, đôi khi họ bỏ quên luôn cả thế giới bên
ngoài, không quan tâm đến mối quan hệ yêu đương, họ dành cả đời cho nghiên cứu,
cho nghệ thuật, ví dụ như những nhà khoa học, người hoạt động nghệ thuật hàn
lâm,…đó cũng là cách sống của một nhóm người thiên về khuynh hướng nghiên cứu,
sáng tạo đỉnh cao.
Và còn rất nhiều những mục
đích sống hình thành trong đời sống mỗi người, từ người nghèo cho đến người
giàu, từ người trình độ thấp đến người có trình độ cao, từ người bình thường đến
những người quyền thế, ai cũng có một lý lẽ sống cho riêng mình.
Nhưng để sống đúng nghĩa
và sống có hạnh
phúc như mình mong mỏi, đó lại là điều không đơn giản.
Người ta đã phải trải qua
bao nhiêu khó khăn, gặp bao nhiêu điều bất như ý, phải đấu tranh, suy nghĩ, thậm
chí hao tâm tổn trí cho những thứ mà họ muốn đạt được. Muốn được đi du lịch, muốn
ăn ngon mặc đẹp, muốn hưởng thụ nhiều thứ thì phải có tiền, mà muốn có tiền thì
phải làm bằng nhiều cách, và đã có không ít những người sa vào vòng lao lý chỉ
vì những tham muốn vượt quá giới hạn mà họ cho rằng đó là cách để có cuộc sống
trọn vẹn.
Con người sẽ luôn có những
nhu cầu chính đáng để tồn tại, cao hơn nữa là để đúng nghĩa với chữ sống.
Ai cũng có mục đích sống của
mình và nhiều cách để thực hiện mục tiêu đó, mục tiêu để sống và mang lại ý
nghĩa sống không ai giống ai, nhưng có một chân lý cuối cùng mà không ai có thể
chối bỏ được, đó là những thứ tạo ra từ nhân tố, lớp vỏ bên ngoài, nó sẽ không ở
bên cạnh ta vĩnh cửu, nghĩ nó là của mình nhưng nếu ngẫm kỹ lại, nó đều không
phải của mình bởi nó có thể ở bên chúng ta lúc này nhưng ngày mai, khi gặp một
biến cố, thiên tai hỏa hoạn, nó sẽ tan biến. Người ta có thể ở đỉnh cao uy quyền,
được người đời trọng vọng, ngày mai lại trở thành người tù tội, dù con người ta
có nhiều của cải tài sản, quyền cao chức trọng đến đâu cũng không thể gọi là bền
bỉ. Thường cái gì không bền bỉ thì luôn làm cho người ta lo lắng bất an, dốc
công níu giữ.
Vậy, mục đích sống của con
người là gì? Là đi tìm cho mình mọi thứ bên ngoài hay quay trở về chính bên
trong để tìm cho mình sự an nhiên, tự tại?
Liệu chúng ta có thể sống
an vui khi ngập chìm trong bạc vàng châu báu hay đền đài danh vọng? Đa số con
người luôn có một lòng tham không đáy, muốn có nhiều hơn những gì mình đang có.
Niềm vui cũng như một cái đuôi cứ mải miết chạy theo sau, bởi khi có được
cái này lại mong có thêm cái khác. Cuối cùng nhìn lại, hạnh
phúc không được ở lâu và cũng không tồn tại như mình vọng nghĩ.
Đó giống như câu chuyện thần
thoại Hy Lạp về vị vua Midas, ông được vị thần Dionysus ban cho ông một điều ước,
khi đó ông ước tất cả những gì ông đụng vào đều biến thành vàng. Và vị thần đã
ban cho ông điều ước này, tưởng ông sẽ sống hạnh phúc với cung vàng điện ngọc
và khối tài sản khổng lồ nhưng nó hoàn toàn ngược lại, đó là khi ông bắt đầu
đói bụng và thèm ăn, khi ông đụng vào bất cứ thứ gì, nó cũng biến thành vàng
ngay cả rượu, lúc này, vị Vua mới nhận ra sai lầm và nỗi sợ hãi khủng khiếp khi
phải đói khát giữa một núi vàng xung quanh mình, cuối cùng ông đã phải xin vị
Thần cho ông từ bỏ điều ước đó để trở lại cuộc sống bình thường. Điều đó cho thấy
con người thường bị triệt tiêu bởi chính những tham vọng của mình. Khi nhìn lại
mới nhận ra một đời sống bình thường mới là một đời sống an yên nhất. Vậy nên sống
như thế nào để biết vừa biết đủ, nghĩ dễ nhưng lại thật khó.
Trong xô bồ điên đảo, con
người có khuynh hướng tìm đến sự tĩnh lặng để an trú và cân bằng tinh thần, thể
chất. Theo thống kê cho thấy, những người có đức tin đối với một tôn giáo thường
có đời sống tinh thần lạc quan, hạnh phúc.
Người ta thường nhầm lẫn
giữa hạnh
phúc và những lạc thú, trong khi lạc thú chỉ là những thú vui, những
mê đắm dẫn đến từ phía bên ngoài, thậm chí đằng sau những lạc thú đó còn ẩn chứa
nhiều những rủi ro, nguy hiểm, lạc thú chỉ mang đến niềm vui tức thì nhưng
không mang đến hạnh phúc lâu dài và con người muốn có hạnh phúc vững chãi thì cần
phải rèn luyện cho mình những ý niệm và hành động để không rơi vào phù phiếm, tạm
bợ, từ đó con người mới có thể chạm đến niềm hạnh phúc chân thật.
Đức Dalai Lama thứ 14 có
câu “Hạnh phúc dựa vào nội tâm an lạc, và nội tâm an lạc thì dựa vào lòng nồng
hậu”, nghĩa là con người có thể tạo ra hạnh phúc từ những điều rất đơn giản và
bình dị, nó không chỉ xuất phát khi chúng ta đón nhận lợi ích, thành tựu cho
mình mà còn là khi chúng ta cho đi, cho đi một nụ cười, cho đi một tấm lòng nồng
hậu, một cử chỉ lương thiện, khi chúng ta cho đi những thứ để người khác hạnh
phúc nghĩa là chúng ta cũng đang nhận hạnh phúc cho mình, như một câu nói “Có
những thứ cho đi nhưng không bao giờ mất, đó là lòng tốt và nụ cười”.
Con người thường cảm thấy
chán nản, bức bối và tức giận khi điều gì đó xảy ra không đúng ý, chúng ta cho
rằng cuộc đời bất công, là không hạnh phúc mà quên rằng, hạnh phúc không đến từ
người khác, không đến từ những tác động bên ngoài. Khi chúng ta buông bỏ những
điều bất như ý ra khỏi suy nghĩ, thấy cuộc sống nhẹ nhàng, sẽ thấy những bất
công, bực tức thật ra chỉ là một lớp bụi mù mà chúng ta có thể phủi sạch nó đi
và khi chúng ta sống tích cực, tĩnh tâm và bi mẫn thì khi đó, hạnh phúc sẽ đến
với chúng ta mà không phải lệ thuộc vào điều gì khác.
Ngày nay, người ta thường
tìm đến với Thiền để loại bỏ những độc tố trong cơ thể, giúp chữa bệnh, thư
giãn hệ thần kinh và giúp con người sống với những cảm xúc thật, không lo nghĩ
nhiều về quá khứ hay tương lai, tập cách sống kham nhẫn, biết chấp nhận với những
gì xảy ra cũng là một trong những cách để có cuộc sống hạnh phúc.
Đạo Phật đưa ra nhiều luận
giải và cơ sở để thấy rằng tiền bạc, vật chất, hư danh phù phiếm không phải là
chân lý để có hạnh phúc. Hạnh phúc không thể có khi con người bị ràng buộc vào
những điều vọng tưởng mà ngược lại, đó là khi con người được giải thoát ra khỏi
tất cả những sóng ghềnh, những vướng víu để có một nội tâm an lạc, không còn ngụp
lặn trong bóng đêm vô minh, không còn lo sợ, giãy giụa trong biển bờ sinh tử.
Ở một đỉnh giới cao hơn, đối
với người tu hành, hạnh phúc là khi đã rời xa khỏi cuộc sống tham ái, hỷ nộ của
thế nhân, an trú và độc cư, xa rời dục lạc đau khổ, hướng đến đời sống thiểu dục
tri túc, quán chiếu thân tâm trong Kinh kệ, Thiền tập và xem cuộc tử sinh nhẹ
như một hơi thở.
Vì nhầm lẫn giữa hạnh phúc
và những thú vui nên khi thân xác đã già nua, đối diện với bệnh tật, người ta
trở nên hoảng sợ, sợ không còn sức khỏe để tiếp tục cuộc vui, sợ những thứ bên
ngoài mất đi thì sẽ trở nên trống rỗng và đau khổ, sợ không còn được đắm chìm
trong những hoan lạc thâu đêm suốt sáng, sợ không còn được sống trong nhung lụa,
sợ không còn hưởng thụ được tài sản, sợ người khác giới xa lánh, bỏ đi, sợ
không còn đủ sức để đi du lịch khắp nơi bằng đôi chân khỏe mạnh, sợ xa lìa con
cái…và con người có hàng trăm, hàng nghìn nỗi sợ trong những năm tháng cuối đời.
Vậy thì rốt cuộc, “sống”
và “hạnh phúc” mà người ta đã miệt mài bỏ bao nhiêu tâm sức cả đời ra để có được
nó, để vồ bắt lấy nó, có thật là đã sống những ngày tháng ý nghĩa hay không, có
thật là hạnh phúc để người ta nhẹ nhàng an nhiên trong một kiếp người không hay
nó chỉ là những thứ trói buộc chúng ta phải lệ thuộc và nương tựa theo nó, khi
không còn đủ sức thì nó cũng rời bỏ ra đi, ta cũng rời bỏ nó đi mà chẳng thể
mang theo được điều gì.
Chỉ khi đã chạm đến sự giải
thoát mọi khổ đau, chạm đến sự giải thoát khỏi những tham ái, khi đã có thể
buông bỏ và xem nhẹ mọi thứ sắc tướng, không còn cưỡng cầu danh vọng, khi một
người vốn đua tranh biết dừng lại ngắm nhìn sự vô ưu của cây cỏ, uống chậm rãi
một ngụm trà, là biết mỉm cười an nhiên trước mọi cuộc bể dâu trong cuộc đời.
Mỗi người luôn đặt ra cho
mình câu hỏi “sống hay chỉ là đang tồn tại?” “hạnh phúc hay chỉ là niềm vui?”,
để rồi mất cả đời loay hoay trong đó mà không tìm được lời giải đáp, hoặc có
khi tìm ra rồi nhưng cũng bị trôi lạc theo những chuyển động của cộng nghiệp.
Dù chúng ta có đặt ra những
mục đích nào cho cuộc sống, cũng hãy giữ được một khoảng lặng bình an, để không
bị kéo đi bởi những sợi dây mê đắm, phù phiếm bên ngoài, chúng ta có thể thắp
lên ngọn đuốc mà đi, đi qua cả bờ sinh tử, nhẹ nhàng rũ bỏ thân xác tạm bợ này
mà không chút hoang mang vướng víu, là thanh thản an trú trong từng hơi thở,
không phải lặn ngụp trong những thứ phù hoa vọng tưởng.
Đó là khi chúng ta đã “Sống”
và có một cuộc đời “Hạnh phúc” đúng nghĩa!
Bài viết hoan hỷ được gieo duyên trên các Trang
https://thuvienphatviet.com/vo-dao-phuong-tram-song-va-hanh-phuc/
https://www.rongmotamhon.net/xem-sach_song-hanh-phuc_kcpdmdkd_show.html
https://www.niemphat.vn/song-va-hanh-phuc
https://nguoiphattu.com/tin-tuc/suy-ngam-ve-song-dung-nghia-va-song-co-hanh-phuc.d-13770.aspx
https://www.daophatngaynay.com/vn/cuoc-song/33511-song-va-hanh-phuc.html
https://quangduc.com/a76119/song-va-hanh-phuc-
https://chuaadida.com/chi-tiet-song-va-hanh-phuc-45410/
Nhận xét
Đăng nhận xét